مراقبتهای بعد از عمل لیزیک نقش مهمی در روند بهبودی چشم و رسیدن به نتیجه مطلوب جراحی دارد. اگرچه عمل لیزیک معمولاً با دوره نقاهت کوتاهی همراه است، اما رعایت توصیههای پزشک و پرهیز از برخی فعالیتها در روزها و هفتههای اول اهمیت زیادی دارد.
بعد از جراحی ممکن است برای مدت کوتاهی علائمی مانند تاری دید، احساس وجود جسم خارجی در چشم، سوزش، حساسیت به نور یا خشکی چشم ایجاد شود. این علائم در بسیاری از بیماران موقتی هستند، اما مراقبت صحیح از چشم میتواند به کاهش مشکلات و جلوگیری از آسیبهای احتمالی کمک کند.
در این مقاله با مهمترین مراقبتهای بعد از لیزیک و کارهایی که نباید پس از جراحی انجام دهید آشنا میشویم.
بعد از عمل لیزیک چه اتفاقی برای چشم میافتد؟
در عمل لیزیک، شکل قرنیه با استفاده از لیزر اصلاح میشود تا نور با دقت بیشتری روی شبکیه متمرکز شود. در این روش یک فلپ در قرنیه ایجاد میشود و پس از اصلاح بافت قرنیه، فلپ در محل خود قرار میگیرد.
به همین دلیل، مراقبت از چشم در روزهای ابتدایی اهمیت زیادی دارد؛ بهخصوص جلوگیری از مالش یا وارد شدن ضربه به چشم. فلپ قرنیه در دوره اولیه پس از جراحی نیاز به مراقبت دارد و وارد شدن فشار یا ضربه میتواند باعث جابهجایی آن شود.

مهمترین مراقبتهای بعد از عمل لیزیک
دستورالعملهای پزشک ممکن است با توجه به شرایط هر بیمار متفاوت باشد، اما رعایت برخی نکات کلی میتواند به محافظت از چشم در دوران نقاهت کمک کند.
۱. چشمها را مالش ندهید
یکی از مهمترین نکات بعد از عمل لیزیک این است که چشمها را مالش ندهید.
احساس خارش، سوزش یا وجود جسم خارجی ممکن است در ساعات اولیه بعد از جراحی ایجاد شود، اما مالیدن چشم میتواند به فلپ قرنیه فشار وارد کند و باعث جابهجایی آن شود.
به همین دلیل معمولاً استفاده از محافظ چشم در هنگام خواب در روزهای ابتدایی توصیه میشود تا فرد هنگام خواب بهصورت ناخودآگاه چشم خود را لمس یا مالش ندهد.
۲. قطرههای تجویز شده را طبق دستور پزشک استفاده کنید
بعد از جراحی ممکن است پزشک قطرههای آنتیبیوتیک، ضدالتهاب یا اشک مصنوعی را برای بیمار تجویز کند.
زمان و تعداد دفعات استفاده از قطرهها اهمیت دارد و نباید بدون هماهنگی با پزشک مصرف آنها را قطع یا تغییر داد. همچنین بهتر است هنگام استفاده از قطره، نوک قطرهچکان با چشم یا مژه تماس پیدا نکند.
استفاده منظم از داروها و قطرههای تجویز شده بخشی مهم از مراقبت بعد از لیزیک محسوب میشود.
۳. در ساعات اولیه بعد از عمل استراحت کنید
ممکن است در ساعات ابتدایی بعد از لیزیک احساس سوزش، حساسیت به نور، اشکریزش یا تاری دید داشته باشید. استراحت و بسته نگه داشتن چشمها در ساعات اولیه میتواند به راحتی بیشتر بیمار کمک کند.
در بسیاری از موارد توصیه میشود بیمار پس از جراحی به منزل برود و چند ساعت استراحت کند.

بعد از عمل لیزیک چه کارهایی را نباید انجام داد؟
یکی از مهمترین بخشهای مراقبت بعد از جراحی، آگاهی از فعالیتهایی است که ممکن است باعث تحریک یا آسیب چشم شوند.
چشمها را نمالید
حتی اگر چشمها خارش داشته باشند، نباید آنها را مالش دهید. این موضوع بهخصوص در روزها و هفتههای ابتدایی اهمیت دارد.
تا زمان تأیید پزشک رانندگی نکنید
تاری دید یا تغییرات موقتی بینایی پس از جراحی ممکن است توانایی رانندگی را کاهش دهد. بنابراین تا زمانی که پزشک وضعیت بینایی شما را بررسی نکرده و رانندگی را ایمن ندانسته است، پشت فرمان ننشینید. از آرایش چشم استفاده نکنید
استفاده از ریمل، خط چشم، سایه و سایر محصولات آرایشی در اطراف چشم در روزهای ابتدایی میتواند احتمال تحریک یا آلودگی چشم را افزایش دهد.
مدت زمان پرهیز از آرایش چشم باید مطابق دستور جراح باشد. منابع پزشکی معمولاً توصیه میکنند تا زمانی که پزشک اجازه نداده است از لوازم آرایشی اطراف چشم استفاده نشود؛ در برخی دستورالعملها این مدت حدود دو هفته یا بیشتر در نظر گرفته میشود.
به چشم آب و مواد شوینده وارد نکنید
در روزهای ابتدایی باید مراقب باشید آب، شامپو، صابون و سایر مواد شوینده وارد چشم نشوند. هنگام شستوشوی صورت و حمام، دستورالعمل جراح خود را رعایت کنید.
به استخر و جکوزی نروید
پس از عمل لیزیک باید برای مدتی از شنا در استخر، استفاده از جکوزی و محیطهایی که احتمال تماس آب آلوده با چشم وجود دارد، خودداری کنید.
مدت دقیق این محدودیت باید توسط جراح تعیین شود؛ زیرا توصیهها بر اساس شرایط بیمار و روند بهبود متفاوت هستند. FDA نیز پرهیز از شنا و جکوزی را در دوره ابتدایی پس از جراحی توصیه میکند.
از ورزشهای سنگین و ورزشهای تماسی پرهیز کنید
فعالیت بدنی سبک ممکن است در مدت کوتاهی پس از جراحی قابل انجام باشد، اما شروع ورزش باید طبق نظر پزشک انجام شود.
ورزشهای تماسی مانند بوکس، کشتی، ورزشهای رزمی و فعالیتهایی که احتمال برخورد ضربه با چشم وجود دارد، خطر بیشتری دارند و باید برای مدت بیشتری کنار گذاشته شوند. FDA توصیه میکند ورزشهای تماسی شدید حداقل چهار هفته انجام نشوند، مگر اینکه پزشک دستور متفاوتی بدهد.
آیا میتوان بعد از لیزیک با موبایل و کامپیوتر کار کرد؟
استفاده از موبایل، کامپیوتر و تلویزیون لزوماً به معنای آسیب به نتیجه جراحی نیست، اما نگاه کردن طولانیمدت به صفحه نمایش میتواند باعث کاهش پلک زدن و تشدید خشکی یا خستگی چشم شود.
بهتر است در روزهای ابتدایی، مدت استفاده از صفحه نمایش را کاهش دهید و در صورت اجازه پزشک، هنگام کار کردن وقفههای منظم ایجاد کنید.
اگر هنگام کار با کامپیوتر دچار خشکی، سوزش یا تاری موقت میشوید، درباره استفاده از اشک مصنوعی مناسب با پزشک خود مشورت کنید.
خشکی چشم بعد از لیزیک
خشکی چشم بعد از لیزیک یکی از مشکلات شایع پس از جراحی اصلاح عیوب انکساری است. برخی بیماران ممکن است برای مدتی احساس خشکی، سوزش، احساس وجود جسم خارجی یا نوسان کیفیت دید داشته باشند.
در بسیاری از افراد این علائم با گذشت زمان کاهش پیدا میکنند، اما در برخی بیماران ممکن است مدت بیشتری ادامه داشته باشند. به همین دلیل، استفاده از اشک مصنوعی یا سایر درمانهای تجویز شده توسط پزشک اهمیت دارد.
تاری دید بعد از عمل لیزیک طبیعی است؟
تاری یا مهآلود بودن دید در ساعات اولیه پس از عمل میتواند اتفاق بیفتد و معمولاً بهتدریج بهتر میشود. با این حال، روند تثبیت دید در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است مدتی طول بکشد.
FDA نیز تأکید میکند که دید ممکن است بلافاصله پس از جراحی کاملاً واضح نباشد و نتیجه نهایی میتواند به مرور زمان تثبیت شود.
اگر تاری دید به جای بهتر شدن شدیدتر شود یا همراه با درد قابل توجه، قرمزی شدید یا علائم غیرعادی باشد، باید در اسرع وقت با جراح یا چشمپزشک خود تماس بگیرید.
بعد از لیزیک چه زمانی میتوان به محل کار برگشت؟
زمان بازگشت به محل کار به نوع شغل، شرایط چشم و سرعت بهبود بینایی بستگی دارد.
افرادی که کار اداری و فعالیت سبک دارند ممکن است زودتر بتوانند به فعالیتهای روزمره برگردند، اما مشاغلی که با گردوغبار، مواد شیمیایی، فعالیت فیزیکی شدید یا احتمال ضربه به چشم همراه هستند، ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
زمان دقیق بازگشت به کار باید توسط پزشک و بر اساس شرایط فرد تعیین شود.

مراقبت از چشم هنگام خواب بعد از لیزیک
یکی از نکات مهم در روزهای ابتدایی، جلوگیری از تماس دست با چشم هنگام خواب است. به همین دلیل ممکن است پزشک استفاده از محافظ چشم هنگام خواب را توصیه کند.
محافظ چشم میتواند از مالش یا وارد شدن فشار ناخواسته به چشم در هنگام خواب جلوگیری کند. مدت استفاده از محافظ باید مطابق توصیه جراح باشد.
بعد از لیزیک چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
اگرچه بسیاری از علائم بعد از جراحی موقتی هستند، اما برخی نشانهها نیاز به بررسی سریع پزشکی دارند.
در صورت بروز موارد زیر، با جراح یا چشمپزشک خود تماس بگیرید:
- درد شدید یا رو به افزایش چشم
- کاهش قابل توجه یا ناگهانی بینایی
- تاری دیدی که به جای بهبود، شدیدتر میشود
- قرمزی شدید چشم
- ترشح غیرطبیعی از چشم
- حساسیت شدید و غیرمعمول به نور
- مشاهده علائم جدید و نگرانکننده در بینایی
FDA و منابع پزشکی توصیه میکنند در صورت درد شدید یا بدتر شدن علائم پس از جراحی، بیمار سریعاً با پزشک خود تماس بگیرد.
مراقبتهای بعد از لیزیک در یک نگاه
| کار | توصیه |
|---|---|
| مالیدن چشم | انجام ندهید |
| استفاده از قطرهها | طبق دستور پزشک |
| استراحت در ساعات اولیه | توصیه میشود |
| رانندگی | تا تأیید پزشک انجام نشود |
| آرایش چشم | تا زمان اجازه پزشک انجام نشود |
| شنا و جکوزی | در دوره اولیه ممنوع |
| ورزش تماسی | تا زمان اجازه پزشک انجام نشود |
| محافظ چشم هنگام خواب | طبق توصیه پزشک |
آیا رعایت مراقبتهای بعد از لیزیک روی نتیجه عمل تأثیر دارد؟
بله. رعایت دقیق دستورهای پزشک بخش مهمی از مراقبت پس از جراحی است. استفاده صحیح از قطرهها، جلوگیری از مالش چشم، محافظت از چشم در برابر ضربه و مراجعه به موقع برای معاینات بعد از عمل میتواند به روند مناسب بهبودی کمک کند.
با این حال، نتیجه نهایی فقط به مراقبتهای بعد از عمل وابسته نیست و عواملی مانند شرایط اولیه چشم، میزان عیب انکساری، وضعیت قرنیه و ویژگیهای فردی نیز در نتیجه جراحی نقش دارند.
جمعبندی؛ بعد از لیزیک چه کارهایی را نباید انجام داد؟
مراقبتهای بعد از عمل لیزیک اهمیت زیادی در دوره نقاهت دارند. مهمترین نکته این است که در روزها و هفتههای ابتدایی از مالیدن چشم و وارد کردن فشار یا ضربه به آن خودداری کنید.
همچنین استفاده منظم از قطرههای تجویز شده، رعایت زمان مراجعه برای معاینه، پرهیز از شنا و جکوزی در دوره توصیه شده، خودداری از آرایش چشم و ورزشهای تماسی تا زمان اجازه پزشک اهمیت دارد.
توجه داشته باشید که دستورالعمل مراقبت بعد از لیزیک ممکن است برای هر بیمار متفاوت باشد. بنابراین توصیههای جراح شما بر توصیههای عمومی این مقاله اولویت دارد.
در صورتی که بعد از جراحی با درد شدید، کاهش بینایی یا بدتر شدن علائم مواجه شدید، منتظر نوبت بعدی معاینه نمانید و با پزشک خود تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره مراقبتهای بعد از عمل لیزیک
بعد از عمل لیزیک میتوان چشم را مالید؟
خیر. مالیدن چشم بعد از لیزیک میتواند به فلپ قرنیه فشار وارد کند و خطر جابهجایی آن را افزایش دهد. بهتر است تا زمانی که پزشک اجازه نداده است از مالیدن چشم خودداری کنید.
بعد از لیزیک چند روز نباید به استخر رفت؟
مدت پرهیز از استخر و جکوزی باید طبق نظر جراح تعیین شود. بهطور کلی، منابع پزشکی توصیه میکنند در دوره ابتدایی پس از عمل از شنا و جکوزی خودداری شود؛ مدت دقیق بسته به شرایط بیمار متفاوت است.
آیا بعد از لیزیک میتوان آرایش کرد؟
بهتر است تا زمانی که پزشک اجازه نداده است از آرایش چشم استفاده نشود. استفاده زودهنگام از ریمل، خط چشم و سایر محصولات اطراف چشم میتواند باعث تحریک یا آلودگی چشم شود.
آیا خشکی چشم بعد از لیزیک طبیعی است؟
خشکی چشم یکی از عوارض شایع پس از لیزیک است و ممکن است برای مدتی احساس خشکی، سوزش یا نوسان دید ایجاد شود. استفاده از اشک مصنوعی و سایر درمانها باید طبق نظر پزشک انجام شود.
چه زمانی بعد از لیزیک میتوان رانندگی کرد؟
زمان رانندگی برای همه بیماران یکسان نیست. تا زمانی که دید شما برای رانندگی ایمن نباشد و پزشک اجازه نداده باشد، نباید رانندگی کنید.
چه علائمی بعد از لیزیک خطرناک هستند؟
درد شدید، کاهش قابل توجه بینایی، بدتر شدن سریع علائم، قرمزی شدید یا ترشح غیرطبیعی از جمله علائمی هستند که نیاز به بررسی سریع توسط پزشک دارند.
مشاوره و معاینه بعد از عمل لیزیک
پیگیریهای منظم بعد از جراحی لیزیک بخش مهمی از روند درمان است. پزشک در معاینات بعد از عمل وضعیت قرنیه، کیفیت بینایی و روند بهبودی چشم را بررسی میکند و در صورت نیاز، داروها یا قطرههای چشمی را تنظیم خواهد کرد.
برای دستیابی به بهترین نتیجه، توصیه میشود تمام دستورهای پزشک را تا پایان دوره مراقبت رعایت کنید و در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرطبیعی، موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.